Een onderneming is voor de meeste ondernemers een zeer groot deel van het leven. Wat is er dan mooier als de onderneming binnen de familie voortgezet kan worden? Een droom voor de meesten, maar in de praktijk regelmatig een ramp.

Mismatch van verwachtingen, kinderen die niet met elkaar overweg kunnen, kinderen die andere interesses hebben, ondernemer die niet goed weet te vertellen wat nou eigenlijk de bedoeling is en ga zo maar door.

Dus kortom: bedrijfsopvolging binnen de familie waar begin je dan met plannen?

Familiebedrijf: wat speelt allemaal binnen de muren van de onderneming?

Het familiebedrijf kortom, kent vele aandachtsgebieden, zoals de vraag wie van de kinderen is de beoogde kroonprins(-es), wat krijgen de andere kinderen, wat als een kind komt te overlijden, wat als een kind een partner heeft en gaat scheiden enz.

Dan komen we nog niet eens toe aan vragen als wat is de juiste fiscale structuur, hoeveel geld kost het overdragen aan een kind, hoe loopt het bestuur van de onderneming en wat moet er juridisch allemaal geregeld zijn.

Deze facetten komen allemaal kijken als het gaat om bedrijfsopvolging in de familie. En eerlijk is eerlijk, de voorbereiding kan niet vroeg genoeg starten!

Dit betekent namelijk dat je alle aandachtsgebieden kunt gaan bewandelen en zo inrichten dat de opvolging de meeste kans van slagen heeft. En dat het daarnaast gezellig blijft met kerst, ook niet onbelangrijk.

Hierna stellen wij een aantal van deze aandachtsgebieden alvast aan de orde. Zo kun je voor jezelf al bepalen of het zin heeft er eens dieper naar te gaan kijken.

Fiscaal wel de juiste structuur?

Misschien wel de meest voor de hand liggende aandachtspunt: wat is het fiscale gevolg van de opvolging in de familie?

Als ouders hebben jullie een mooie onderneming opgebouwd. De onderneming is van eenmanszaak naar een BV overgegaan en jullie hebben samen de aandelen in die BV. Nu komt de vraag of het mogelijk is de kinderen in de onderneming op te nemen.

In dat geval luidt het antwoord al snel dat de structuur niet passend is bij jullie doel. Doordat de ouders de aandelen in de BV direct in privé bezitten, geeft iedere overdracht van aandelen aan kinderen in beginsel een fiscaal afreken moment met de Belastingdienst.

Dus het aanpassen van de structuur is het eerste advies dat verdere uitwerking verdient.

Vanuit fiscaal oogpunt heb je liever een structuur met een holding en een werkmaatschappij, zie de afbeelding. Ouders kunnen in de holding de bezittingen opsparen en rustig aan vermogen uitbouwen terwijl in de werkmaatschappij de onderneming door blijft gaan.

Verkoop je dan de aandelen in de werkmaatschappij? Dan is deze opbrengst door de toepassing van de deelnemingsvrijstelling onbelast voor de vennootschapsbelasting en heb je geen last van een directe heffing in de inkomstenbelasting.

Dit scheelt dus nogal ten opzichte van het uitgangspunt waar je direct tegen inkomstenbelasting oploopt zonder een goed plan.

En soms is het nog beter om een tussenholding te vormen met het oog op toekomstige overname door de kinderen. In dit geval kun je bijvoorbeeld denken aan het onroerend goed waarin de onderneming zit, waar laat je dat in de structuur? Vaak zal dit in de tussenholding komen bij een fiscale structurering van je onderneming.

Welke structuur het ook wordt, houd rekening met drie tot zes jaar voordat de juiste fiscale structuur staat zoals jij dat wilt. De wet stelt namelijk simpelweg termijnen waarbinnen je niets mag doen als je de juridische structuur hebt gewijzigd.

Wie neemt het over en wat krijgen de andere kinderen?

Naast het hebben van de juiste structuur voor de onderneming, is het van belang uit te vogelen welk kind wat krijgt.

Niet ieder kind is even geschikt als ondernemer of heeft dezelfde interesse in de onderneming. Dat gezegd hebbende, de meeste kinderen interesseert het wel wat broers en zussen krijgen van ouders.

Dus ga je dan verkopen of ga je schenken aan de beoogd opvolger? En hoe dek je dan dat de andere kinderen zich niet achtergesteld voelen?

In de praktijk kun je dan bijvoorbeeld de schenking aan het overnemende kind alvast verwerken in het testament en de andere kinderen daarin meenemen.

Het financieren van de overname is daarbij erg belangrijk! Als je opeens overlijdt en de vordering gaat over naar broers en zussen, dan kan dat de dynamiek nogal veranderen. Goede afspraken zijn dan onmisbaar.

Wat als het leven anders loopt?

Ook al heb je nog zo’n goed plan, het leven loopt regelmatig anders dan gepland. Een kind kan andere plannen krijgen, trouwen met een partner die totaal geen interesse meer toont daarna in de onderneming, kan overlijden etc.

Voor dit soort vraagstukken geldt dan de vraag: “en nu?”

Een goed opvolgingsplan houdt hier rekening mee en biedt een andere oplossing. Een mogelijke oplossing is dan te onderzoeken of de onderneming aangehouden kan worden, zonder dat de familie zeggenschap heeft over de dagelijkse gang van zaken.

Het plaatsen van een zogenaamde STAK (stichting administratiekantoor) tussen de onderneming en de gerechtigden kan een goed idee zijn als de zeggenschap niet direct bij de kinderen moet komen. Bij een STAK regel jezelf wie de zeggenschap heeft en houdt.

Wat is de waarde van de onderneming?

Niet onbelangrijk, wat is de waarde van de onderneming? Fiscaal is dit uitermate belangrijk om mee te nemen in alle overwegingen.

Een goede waardering vanuit fiscaal oogpunt is daarom onmisbaar! Een te lage waarde zal steevast tot een discussie leiden dat er sprake is van een schenking (let op: dat kan oplopen tot 50% belastingheffing!).

Heb je een goede waardering laten opstellen zoals wij dat doen in de praktijk? Dan heb je bij een discussie met de Belastingdienst alvast een drie nul voorsprong.

Heb je wel een schenking beoogd? Dan is het van groot fiscaal belang de BOR (bedrijfsopvolgingsregeling) correct toe te passen en te verwerken. Ook daarmee voorkom je ellelange discussies met de Belastingdienst.

Dit wil niet zeggen dat je nooit discussie krijgt, helaas is dat vaak wel het geval. De praktijk leert alleen dat een goede dossiervorming met de juiste stukken de discussie vanuit jou als ondernemer een stuk makkelijker maakt.

Waar leven jullie van na overname?

Na de overname door een kind, zullen jullie aangewezen zijn op een andere vorm van inkomen.

Een doordacht inkomensplan voor jullie maakt het mogelijk om in te schatten of de overdracht financieel wel kan of dat het een absolute no go is.

Heel simpel, als je als ouders na de overdracht aan de bedelstaf raakt dan heeft de overdracht binnen de familie geen enkele zin.

Kinderen zitten er niet op te wachten over het algemeen om ouders aan de bedelstaf te helpen en ouders willen hun kinderen daar niet mee opzadelen.

Wie heeft het voor het zeggen?

Na overname van het bedrijf door een kind, hebben ouders nog wel eens de neiging aan het stuur te willen blijven.

Iedere situatie is anders en er is geen goed of fout. Wat wel fout is, is er geen afspraken over te maken.

Als kind na de overname verwacht zelf de onderneming te mogen runnen maar ouders blijven opeens alles regelen, wat gaat er dan gebeuren?

We hoeven dit naar alle waarschijnlijkheid niet uit te tekenen. In de praktijk zal dit tot heel veel fricties leiden waarbij alles op het spel komt te staan.

Wees hier dus vanaf de start klip en klaar over. En voorkom dat je hier in containerbegrippen vervalt!

Conclusie

Vanuit diverse invalshoeken blijkt al dat het maken van een tijdige planning onmisbaar is.

Om terug te komen op de vraag “waar begin je?” is het antwoord wat ons betreft het maken van een plan en daarna als de donder dit goed laten landen in de familie. Hoe eerder de beoogde opvolgers mee kunnen praten, hoe beter dat is voor het vervolg.

Fiscaal gezien heb je al snel drie tot zes jaar nodig om de juiste structuur te bereiken voor de overdracht, dit zijn namelijk wettelijke termijnen waar je rekening mee moet houden.

Andere genoemde aandachtsgebieden vragen ook geruime tijd om uit te vogelen wat je wilt en wat bij jou en je onderneming past. Niet iedere oplossing is automatisch toepasbaar.

Dus ook in de dagelijkse gang van zaken moeten vaak wijzigingen gaan plaatsvinden en dat kost tijd.

Kortom, hoe staat het bij jou ervoor? Tijd om actie te nemen? Kom langs voor een kennismaking en een vrijblijvend gesprek en we nemen graag de zaken door met je.