In het kader van vermogen binnen de familie en dat fiscaal gunstig vormgeven, tijd voor het familiefonds. Waarom? Omdat het een leuk onderwerp is. En fiscaal ook nog eens voordeel kan opleveren. Dus dat is de voorkeur van iedere belastingplichtige zouden we denken. En we zijn fiscalisten, dus we vinden het ook gewoon leuke materie.

Wat is een familiefonds?

Een familiefonds is een overeenkomst tussen familieleden waarbij vermogen wordt beheerd door het fonds zelf. Doel is altijd het vermogen in stand houden en op gestructureerde wijze laten groeien. Maar daar stopt de lol nog niet.

Binnen een familiefonds kun je participaties al overdragen aan de volgende generatie. Deze krijgen het economische eigendom alvast. Het juridisch eigendom blijft achter bij het fonds zelf. Voordeel is dat je dus al pater familias (of mater familias) de beslissingen over het beleggen kunt blijven nemen, maar dat de waardeaangroei niet bij jou ligt.

Hoe werkt een familiefonds?

Een familiefonds is een juridisch instrument, namelijk een fonds voor gemene rekening. Binnen het fonds voor gemene rekening heb je de bewaarder en de beheerder. In de praktijk is dat vaak een stichting die daarvoor wordt opgericht. Deze stichting krijgt het beheer over het vermogen en kan het vermogen ook bewaren. Dit mag je vrij letterlijk nemen. De stichting opent bijvoorbeeld een bankrekening en daarop staat het geld. De stichting bewaart dat als goed beheerder.

De ouders (groene bolletje) hebben via het bestuur van de stichting het beheer en bewaar deel van het fonds in handen. De ouders en de kinderen (de oranje bolletjes) hebben een participatie in het fonds. Vaak krijgen de kinderen deze participatie als schenking van de ouders.

Fiscale gevolgen

De fiscale gevolgen van een familiefonds hangen af van de wijze waarop je het inricht. Daarin zijn vele keuzes mogelijk. Als we even ervan uitgaan dat het fonds fiscaal transparant is (dus niet zelf als belastingplichtige is aan te merken), dan vallen de participaties bij de kinderen in Box 3 van de inkomstenbelasting.

Ook het schenken van het vermogen in participaties is een fiscaal zeer interessant vraagstuk. Afhankelijk van het soort vermogen dat in het familiefonds zit, is het schenken jaarlijks een optie. Bij vastgoed is dat wat complexer en hangt het van de omstandigheden af wat handig is.

Fiscaal voordeel toekomst

Belangrijkste voordeel van een familiefonds is erop gericht dat je nu al vermogen overzet naar de volgende generatie en dat het toenemen van de waarde van het vermogen bij hen plaatsvindt. Dit betekent op moment van overlijden een aanzienlijke besparing op erfbelasting.

Uiteraard is de erfbelasting een zeer aantrekkelijk onderwerp voor allerlei fiscaal betrokken personen. Feit is, het voorsorteren op overdracht van vermogen is compleet legaal en doet iedereen. Dus waarom wachten tot je de ogen sluit? Zou jammer zijn!

Andere voordelen familiefonds

Naast fiscaal zeer aanzienlijke besparingen die mogelijk zijn, heeft het familiefonds ook andere voordelen. Deze benadrukken we graag nog even:

• Vermogen blijft bij elkaar, bij aanzienlijke portefeuilles kan dat zeer interessant zijn uit allerlei opzichten.
• Behoud zeggenschap: als oprichter en degene die het vermogen heeft opgebouwd, is het fijn dat je de zeggenschap houdt zo lang als jij dat wilt.
• Kennisoverdracht: een familiefonds is een uitstekende gelegenheid de volgende generatie klaar te stomen om het over te gaan nemen met dezelfde visie en kennis die jij hebt.

Oké, de azijnzeikerds staan nu op en roepen massaal: er zijn ook nadelen. Klopt. Laat dat helder zijn.

• Familie: daar waar familie een voordeel is, kan het ook een nadeel zijn. Eigenlijk alle families lopen er tegenaan dat niet iedereen dezelfde visie heeft. Prima, kun je tackelen en mee omgaan. Is geen onoverkomelijk probleem, maar wel iets om heel goed rekening mee te houden.
• Complexiteit: de structuur is soms lastig te begrijpen. Dit vergt dus extra inspanning van oprichter en adviseur om de familie in te lichten en te informeren. Niet alleen bij de start, maar ook gedurende de rit. Onze ervaring is dat daar vaak aan schort.
• Kosten oprichting en instandhouding: ja die zijn er ook. Logisch zouden wij zeggen. Dit betekent wel dat voor te kleine vermogens (minder dan 500.000 euro) het niet interessant is.

Vervolg

Dus ben je getriggerd door dit verhaal en heb je zelf een leuk vermogen? Dan is het tijd er eens fundamenteel over na te denken hoe je dat in stand wilt houden. De koffie staat klaar als je zover bent.